Arkadaşlar Uluslararası İlişkiler ve Tarih Bölümünde birçok arkadaşımıza yarayacak ders notlarını elimden geldiğince sırayla paylaşacağım. Yazılar tamamen bana ait olup özgündür. Bir dönem akademisyenlik sevdamdan kalma anlatımlarımı paylaşacağım.
20. Yüzyılda Türkiyenin Batılı Devletlerle İlişkileri Kapsamında Fransa İle ilişkileri 1. Ders Notu
Türkiyenin Batılı Devletlerle İlişkileri:
Fransa ile ilişkiler
Fransa hükümeti ile Ankara hükümeti arasında ilişkilere baktığımız zaman batılı devletlerle yapılan ilk anlaşma Fransa ile olmuştur. Gerek müttefikler arasındaki anlaşmazlıklar gerek Anadolu da ortaya çıkan hareketin başarısının gittikçe artması ve Fransızların Anadolu coğrafyasındaki işgallerinden bekledikleri başarıların gelmemesi bu ülkenin Ankara hükümeti ile daha yakın ilişkilere girmesine yol açmıştır. Bu çoklu denge oyununda Fransa'nın gittikçe müttefikleri ile ayrışmaya başlaması Anadolu hükümeti tarafından çok iyi bir diplomatik denge unsuru olarak kullanılmıştır.
30 Ekim 1918 Mondros mütakerisinden sonra Fransa İngiltere ile beraber Anadolu'yu işgal eylemlerine başlıyor. Kasım 1919'da İngilizlerin boşalttıkları Adana , Mersin , Urfa ve Antep vilayetlerini işgal ediyorlar. Fransa'ya karşı çok büyük tepkilerin ortaya çıkmasına neden olan ve M. Kemal'in bir telgrafla protesto ettiği Suriye de ki Fransız Yüksek Komiseri George Picot Sivas'a gelerek M. Kemal ile görüşüyor ve Fransızların ekonomik imtiyazlar karşılığında işgal yerlerini geri verebileceğini ifade ediyor.
Fransızların bu teklifi neticesinde bir anlaşmaya varılamasada Picot ile M. Kemal arasındaki görüşme Anadolu hareketinin bazı nezdinde görünebilir hale gelmesi noktasında önemli bir katkı sağlamıştır. Güney bölgesinde sert bir direnişe giden Fransa Ankara'ya bir heyet göndererek 30 Mayıs 1920 Tarihinde 20 günlük bir ateşkes anlaşması imzalamıştır. Nitekim bu ateşkeste Ankara hükümeti Fransızlar tarafından resmi olarak muhattap kabul edilmiştir. Fakat Fransızların bu ateşkes anlaşmasını çiğneyerek 18 Haziran 1920 tarihinde Zonguldağa asker çıkarması bu ateşkes antlaşmasını bozmuştur. Nitekim Ocak 1921'de Aristade Briand'ın Fransadaki seçimler neticesinde başa gelmesiyle Fransa'nın çatışmaları bitirecek bir anlaşmaya varması konusundaki düşünceleri dahada netleşmiştir.
20. Yüzyılda Türkiyenin Batılı Devletlerle İlişkileri Kapsamında Fransa İle ilişkileri 1. Ders Notu
Türkiyenin Batılı Devletlerle İlişkileri:
Fransa ile ilişkiler
Fransa hükümeti ile Ankara hükümeti arasında ilişkilere baktığımız zaman batılı devletlerle yapılan ilk anlaşma Fransa ile olmuştur. Gerek müttefikler arasındaki anlaşmazlıklar gerek Anadolu da ortaya çıkan hareketin başarısının gittikçe artması ve Fransızların Anadolu coğrafyasındaki işgallerinden bekledikleri başarıların gelmemesi bu ülkenin Ankara hükümeti ile daha yakın ilişkilere girmesine yol açmıştır. Bu çoklu denge oyununda Fransa'nın gittikçe müttefikleri ile ayrışmaya başlaması Anadolu hükümeti tarafından çok iyi bir diplomatik denge unsuru olarak kullanılmıştır.
30 Ekim 1918 Mondros mütakerisinden sonra Fransa İngiltere ile beraber Anadolu'yu işgal eylemlerine başlıyor. Kasım 1919'da İngilizlerin boşalttıkları Adana , Mersin , Urfa ve Antep vilayetlerini işgal ediyorlar. Fransa'ya karşı çok büyük tepkilerin ortaya çıkmasına neden olan ve M. Kemal'in bir telgrafla protesto ettiği Suriye de ki Fransız Yüksek Komiseri George Picot Sivas'a gelerek M. Kemal ile görüşüyor ve Fransızların ekonomik imtiyazlar karşılığında işgal yerlerini geri verebileceğini ifade ediyor.
Fransızların bu teklifi neticesinde bir anlaşmaya varılamasada Picot ile M. Kemal arasındaki görüşme Anadolu hareketinin bazı nezdinde görünebilir hale gelmesi noktasında önemli bir katkı sağlamıştır. Güney bölgesinde sert bir direnişe giden Fransa Ankara'ya bir heyet göndererek 30 Mayıs 1920 Tarihinde 20 günlük bir ateşkes anlaşması imzalamıştır. Nitekim bu ateşkeste Ankara hükümeti Fransızlar tarafından resmi olarak muhattap kabul edilmiştir. Fakat Fransızların bu ateşkes anlaşmasını çiğneyerek 18 Haziran 1920 tarihinde Zonguldağa asker çıkarması bu ateşkes antlaşmasını bozmuştur. Nitekim Ocak 1921'de Aristade Briand'ın Fransadaki seçimler neticesinde başa gelmesiyle Fransa'nın çatışmaları bitirecek bir anlaşmaya varması konusundaki düşünceleri dahada netleşmiştir.
