Düşük tansiyon (hipotansiyon), kan basıncının normal değerlerin (genellikle 90/60 mmHg altı) altına düşmesidir. Bu durum bazen sağlıklı kişilerde hiçbir belirti vermezken, bazen de altta yatan sistemik bir nedene bağlı gelişebilir.
Eğer düşük tansiyon belirtileri sık sık tekrarlıyorsa, şiddetli baş dönmesi bayılmaya neden oluyorsa veya soğuk, nemli cilt, hızlı nefes alma, düzensiz kalp atışı gibi şok belirtileriyle beraber seyrediyorsa, bu durum acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Altta yatan bir anemi, tiroid veya kalp sorunu olup olmadığını anlamak için basit bir kan tahlili ve doktor muayenesi genellikle yeterlidir.
1. Fizyolojik ve Yaşam Tarzı Nedenleri
- Dehidrasyon: Yetersiz su tüketimi kan hacmini azaltarak tansiyonun düşmesine neden olur. Özellikle sıcak havalarda veya ağır egzersiz sonrası belirgindir.
- Beslenme Yetersizlikleri: B12 vitamini, folat ve demir eksikliği (anemi), vücudun yeterli miktarda sağlıklı kırmızı kan hücresi üretememesine ve kan basıncının düşmesine yol açabilir.
- Uzun Süre Hareketsiz Kalmak: Uzun süre ayakta durmak veya yataktan aniden kalkmak, kanın vücudun alt kısımlarında göllenmesine (ortostatik hipotansiyon) neden olur.
2. Tıbbi Durumlar
- Kalp Sorunları: Kalp kapakçığı problemleri, kalp krizi veya kalp yetmezliği, kalbin vücuda yeterli kanı pompalayamamasına yol açar.
- Endokrin Sorunlar: Tiroid bozuklukları, düşük kan şekeri (hipoglisemi) veya adrenal bez yetmezliği (Addison hastalığı) kan basıncını doğrudan etkiler.
- Ciddi Enfeksiyonlar (Septisemi): Enfeksiyon kan dolaşımına girdiğinde, kan basıncını tehlikeli derecede düşüren bir şok durumuna neden olabilir.
- Şiddetli Alerjik Reaksiyonlar (Anafilaksi): Arı sokması veya belirli gıdalara karşı gelişen aşırı tepkiler, tansiyonun hızla düşmesine neden olur.
3. İlaç Yan Etkileri
- Yüksek tansiyon ilaçları (diüretikler), beta blokerler, bazı antidepresanlar ve parkinson ilaçları, beklenen etkilerinin ötesinde tansiyonu fazla düşürebilir.
4. Kan Kaybı ve Şok Durumları
- İç veya dış kanamalar, vücuttaki toplam kan miktarını azalttığı için kan basıncının hızla düşmesine neden olur.
Düşük Tansiyon Belirtileri
Tansiyon düştüğünde beyne giden oksijen akışı geçici olarak azalabilir ve şu belirtiler ortaya çıkabilir:- Baş dönmesi veya sersemlik hissi.
- Göz kararması (özellikle ayağa kalkınca).
- Mide bulantısı.
- Soğuk terleme.
- Odaklanma güçlüğü veya bilinç bulanıklığı.
- Yorgunluk ve halsizlik.
Eğer düşük tansiyon belirtileri sık sık tekrarlıyorsa, şiddetli baş dönmesi bayılmaya neden oluyorsa veya soğuk, nemli cilt, hızlı nefes alma, düzensiz kalp atışı gibi şok belirtileriyle beraber seyrediyorsa, bu durum acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Altta yatan bir anemi, tiroid veya kalp sorunu olup olmadığını anlamak için basit bir kan tahlili ve doktor muayenesi genellikle yeterlidir.
